Kompostlanabilirlik Analizi

20 Nisan 2026 admin Uncategorized

Malzemelerin Kompost Ortamında Bozunma Performansını Değerlendirin

YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı, malzemelerin kompostlanabilirlik özelliklerini kontrollü koşullar altında test eder ve yapı bütünlüğü bozulma düzeyini bilimsel olarak analiz eder.

🔬 Kompostlanabilirlik Analizi Nedir?

Proje kapsamında atıkların kompostlanabilirliğine ilişkin testler yapılmaktadır. Kompostlama işlemi uygulanarak malzemelerin kontrollü koşullar altında biyolojik olarak ayrıştırılması değerlendirilmektedir.

Kompostlama Prensibi

Aerobik Kompostlama (Oksijen Varlığında):

Organik Malzeme + Mikroorganizmalar + O₂ + Nem + Sıcaklık
    ↓
CO₂ + H₂O + Mineraller + Humus (Olgun Kompost) + Isı

Kontrollü Test Koşulları: – Sıcaklık: 58±2°C (Endüstriyel kompost) veya 20-30°C (Ev kompostu) – Nem: %50-60 – Havalandırma: Aerobik koşullar için düzenli hava akışı – pH: 7-9 (Nötr-hafif alkali) – C/N Oranı: 25-30 (Karbon/Azot dengesi)

📋 Sunulan Test Hizmetleri

1. Kompostlanabilirlik Testi

Amaç:
Malzemelerin kompost ortamında mikroorganizmalar tarafından biyolojik olarak parçalanma yeteneğinin ve hızının belirlenmesi.

A) Test Standartları

Uluslararası Standartlar:

EN 13432 – Ambalaj Malzemeleri İçin Kompostlanabilirlik Gereksinimleri – Avrupa Birliği standardı – Endüstriyel kompostlama koşulları – 4 temel kriter: 1. Biyobozunma (≥90% @ 180 gün) 2. Parçalanma (≥90% @ 12 hafta, <2 mm elek) 3. Ekotoksisite (Bitki büyümesi ≥90%) 4. Ağır metal limitleri

EN 14995 – Plastikler İçin Kompostlanabilirlik – Plastik malzemeler için özel standart – EN 13432 ile uyumlu kriterler – Ambalaj dışı plastik ürünler

ASTM D6400 – Kompostlanabilir Plastikler (ABD) – Amerikan standardı – Endüstriyel kompostlama – BPI sertifikasyonu için gerekli

ISO 17088 – Plastiklerin Kompostlanabilirlik Spesifikasyonları – Uluslararası kabul görmüş standart – Aerobik biyobozunma ve parçalanma

EN 17427 – Ev Kompostu İçin Kompostlanabilirlik – Düşük sıcaklık koşulları (20-30°C) – Ev kompost koşulları simülasyonu

B) Test Metodu – Biyobozunma Ölçümü

Laboratuvar Test Kurulumu:

1. Kompost Materyali Hazırlama: – Olgun kompost (bitkisel atık + hayvan gübresi) – Nem içeriği: %55-60 – pH: 7-9 – Aktif mikrobiyal flora (bakteriler, mantarlar, aktinomisetler)

2. Numune Hazırlama: – Malzeme boyutlandırılır (2×2 mm veya 5×5 mm) – Kuru ağırlık belirlenir – Karbon içeriği analiz edilir

3. Test Reaktörü: – 6-8 paralel reaktör sistemi – Numune + kompost karışımı (10-20% numune, 80-90% kompost) – Kontrollü sıcaklık (58±2°C endüstriyel / 25±5°C ev kompostu) – Havalandırma sistemi

4. CO₂ Üretimi İzleme: – Sürekli CO₂ monitörizasyonu (NDIR sensör) – Kümülatif CO₂ hesaplama – Blank (sadece kompost) ve referans (selüloz) kontrolleri

5. Test Süresi: – Minimum: 90 gün – Standart: 180 gün (EN 13432) – Uzatılmış: 360 gün (yavaş bozunan malzemeler)

Biyobozunma Hesaplama:

% Biyobozunma = [(CO₂ numune – CO₂ blank) / Teorik CO₂] × 100

Teorik CO₂ = (Numune karbonu × 44) / 12

Değerlendirme Kriterleri: – ≥90% (180 gün): Kompostlanabilir (EN 13432 uyumlu) – 70-89%: Kısmen kompostlanabilir – <70%: Kompostlanabilir değil

C) Test Metodu – Parçalanma Değerlendirmesi

Pilot Ölçek Kompostlama Testi:

1. Test Düzeneği: – Kompost reaktörü veya kompost yığını – Minimum 10 kg kompost – Test numuneleri kompost içine gömülür – Endüstriyel kompost sıcaklığı (58±2°C)

2. Numune Hazırlama: – Standart boyutlarda numuneler (örn: 25×25 mm veya 50×50 mm) – Her numune etiketlenir ve tartılır – Başlangıç fotoğrafları çekilir

3. Kompostlama Süreci: – Test süresi: 12 hafta (EN 13432) – Periyodik karıştırma (haftada 1-2 kez) – Nem ve sıcaklık kontrolü – Ara dönem gözlemler (4, 8, 12 hafta)

4. Final Değerlendirme (12 hafta sonra): – Kompost elenirse (2 mm elek) – Kalan numune parçaları toplanır, yıkanır, kurutulur – Kalan kütle tartılır

Parçalanma Hesaplama:

% Parçalanma = [(Başlangıç kütlesi – Kalan kütle) / Başlangıç kütlesi] × 100

EN 13432 Kriteri: – Kalan kütle <10% (yani ≥90% parçalanma) – 2 mm elekten geçmeyen kısım

Görsel Değerlendirme: – Renk değişimi – Yüzey aşınması – Yapısal bütünlük kaybı – Mikrobiyel kolonizasyon

D) Ekotoksisite Testi (Bitki Büyümesi)

Amaç:
Kompostlanmış malzemenin bitki büyümesine toksik etkisi olup olmadığının belirlenmesi.

Test Prosedürü:

1. Kompost Hazırlama: – Test malzemesi kompostlanır (12 hafta) – Olgun kompost ile karıştırılır (%10, %25, %50 oranlarında) – Kontrol: %0 (sadece olgun kompost)

2. Bitki Testi: – Tohumlar ekilir (genellikle kıvırcık marul veya çim) – 21-28 gün süreyle büyüme izlenir – Kontrollü sera koşulları (sıcaklık, ışık, sulama)

3. Değerlendirme: – Çimlenme oranı (%) – Bitki boyu (cm) – Biyokütle (kuru ağırlık, gram) – Kök gelişimi – Yaprak rengi ve sağlığı

EN 13432 Kriteri:

Bitki Büyümesi (test kompost) ≥ %90 × Bitki Büyümesi (kontrol kompost)

Ekotoksik değil: Test kompostu bitki büyümesini %10’dan fazla engellemez

E) Ağır Metal Analizi

Amaç:
Kompostlanmış malzemede çevreye zararlı ağır metal konsantrasyonunun kontrolü.

Analiz Edilen Elementler ve Limitler (EN 13432):

ElementLimit (mg/kg kuru madde)
Kadmiyum (Cd)0.5
Kurşun (Pb)50
Cıva (Hg)0.5
Krom VI (Cr⁶⁺)50
Nikel (Ni)25
Çinko (Zn)150
Bakır (Cu)50

Analiz Yöntemi: – Mikrodalga ile asit çözeltiye alma – ICP-OES veya ICP-MS ile element tayini

Sonuç: – Tüm elementler limit değerlerin altında olmalıdır

2. Yapı Bütünlüğü Bozulma Düzeyi Testi

Amaç:
Malzemelerin kompostlama sürecinde fiziksel ve yapısal özelliklerinin ne ölçüde değiştiğinin belirlenmesi.

A) Görsel ve Fiziksel Değerlendirme

Test Parametreleri:

1. Kütle Kaybı: – Başlangıç ağırlığı (W₀) – Periyodik tartım (4, 8, 12 hafta) – Final ağırlık (Wf)

% Kütle Kaybı = [(W₀ – Wf) / W₀] × 100

2. Boyutsal Değişim: – Uzunluk, genişlik, kalınlık ölçümleri – Hacim değişimi – Büzülme veya şişme oranı

3. Renk Değişimi: – Başlangıç renk koordinatları (L, a, b*) – Kompost sonrası renk ölçümü – ΔE (toplam renk farkı) hesaplama

4. Yüzey Morfolojisi: – Görsel inceleme (fotoğraf) – Pürüzlülük artışı – Çatlaklar, delikler, yırtılmalar – Yüzey aşınması

B) Mekanik Özellik Değişimi

Test Edilen Özellikler:

1. Çekme Dayanımı: – Başlangıç çekme dayanımı (MPa) – Kompost sonrası çekme dayanımı – % Dayanım kaybı hesaplama

2. Kopma Uzaması: – Başlangıç kopma uzaması (%) – Kompost sonrası uzama – Kırılganlık artışı

3. Darbe Dayanımı: – Charpy veya Izod testi – Enerji absorpsiyonu (kJ/m²) – Süneklilik kaybı

4. Yırtılma Direnci: – Özellikle filmler için – Yırtılma kuvveti (N) – % Azalma

Değerlendirme:

% Özellik Kaybı = [(Başlangıç – Kompost sonrası) / Başlangıç] × 100

Yapı Bütünlüğü Sınıflandırması: – Düşük Bozunma: <25% özellik kaybı – Orta Bozunma: 25-50% özellik kaybı – Yüksek Bozunma: 50-75% özellik kaybı – Tam Bozunma: >75% özellik kaybı

C) Kimyasal Yapı Değişimi

Analiz Yöntemleri:

1. FT-IR Spektroskopisi: – Fonksiyonel grup değişimleri – Oksidasyon derecesi (karbonil, hidroksil artışı) – Polimer zincir kırılması – Spektral karşılaştırma (başlangıç vs. kompost sonrası)

2. Molekül Ağırlığı Tayini: – GPC (Jel Geçirgenlik Kromatografisi) – Ortalama molekül ağırlığı (Mn, Mw) – Polidispersite indeksi (PDI) – Zincir degradasyonu

3. Kristallik Değişimi: – DSC (Diferansiyel Taramalı Kalorimetre) – XRD (X-Işını Kırınımı) – Kristallik oranı (%) – Kristal yapı bozulması

4. Termal Stabilite: – TGA (Termogravimetrik Analiz) – Bozunma başlangıç sıcaklığı (Td) – Maksimum bozunma sıcaklığı – Termal dayanım kaybı

D) Mikroyapı Analizi

SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu): – Yüzey morfolojisi (başlangıç vs. sonrası) – Mikrobiyel atak işaretleri – Gözenek oluşumu – Yüzey aşınma derinliği

Optik Mikroskop: – Kesit görüntüleri – İç yapı bozunması – Katman ayrılması – Fiber/dolgu salınımı

E) Periyodik İzleme (Zaman Serisi)

Test Noktaları: – Hafta 0 (Başlangıç) – Hafta 2 – Hafta 4 – Hafta 8 – Hafta 12 – Hafta 24 (gerekirse)

Her Noktada Ölçülen: – Ağırlık – Boyutlar – Görsel gözlem (fotoğraf) – Mekanik testler (yıkıcı olmayan)

Sonuç Grafiği: – Zaman (hafta) vs. % Bozunma – Bozunma kinetik eğrisi – Kritik bozunma noktası belirleme

🎯 Test Edilen Malzemeler

Kompostlanabilir Malzemeler

Biyoplastikler: – PLA (Polilaktik Asit) – PHA (Polihidroksialkanoat) – PBS (Polibutilen Süksinat) – PBAT (Polibutilen Adipat Tereftalat) – Nişasta bazlı plastikler (TPS)

Doğal Lifler ve Kağıt: – Karton ambalajlar – Kağıt kaplamalar – Odun lifi kompozitler – Bambu ürünleri

Bitkisel Atık Bazlı: – Tarımsal atık dolgulu plastikler – Alg bazlı malzemeler – Mantar (mycelium) kompozitler

Ambalaj Malzemeleri: – Biyobozunur filmler – Kompostlanabilir çöp torbaları – Gıda servis ürünleri (tabak, bardak, çatal) – Tek kullanımlık ambalajlar

Tarımsal Ürünler: – Malç filmler – Biyobozunur saksılar – Tohumlu kağıt – Tarımsal örtü malzemeleri

🏅 Sertifikasyon ve Etiketleme

Kompostlanabilirlik Sertifikaları

TÜV Austria OK Compost (Endüstriyel): – EN 13432 uygunluk – Yeşil “OK Compost INDUSTRIAL” logosu – Avrupa’da tanınan sertifika

TÜV Austria OK Compost HOME: – EN 17427 uygunluk – Ev kompostu koşulları – Düşük sıcaklık (20-30°C)

DIN CERTCO Seedling: – EN 13432 uygunluk – Avrupa genelinde kabul – Endüstriyel kompost logosu

BPI Certification (ABD): – ASTM D6400 uygunluk – Amerika pazarı için gerekli – “BPI Certified Compostable” logosu

ABA Certification (Avustralya): – AS 4736 standardı – Avustralya ve Pasifik pazarı

Sertifikasyon Süreci

1. Test Aşaması (6-8 ay): – Biyobozunma testi (90-180 gün) – Parçalanma testi (12 hafta) – Ekotoksisite testi (4-6 hafta) – Ağır metal analizi (1 hafta)

2. Başvuru: – Kuruluşa (TÜV, DIN CERTCO, BPI) test raporları sunulur – Ürün bilgileri ve üretim detayları verilir – Başvuru ücreti ödenir

3. Değerlendirme (2-3 ay): – Test sonuçlarının incelenmesi – Gerekirse ek testler – Onay kararı

4. Sertifika ve Logo Kullanımı: – Sertifika düzenlenir (genellikle 1-2 yıl geçerli) – Ürün üzerinde logo kullanım hakkı – Periyodik denetimler

📊 Test Süreci

1. Başvuru ve Danışmanlık

  • Malzeme türü ve hedef sertifika belirleme
  • Hangi testlerin gerekli olduğunun planlanması
  • Numune gereksinimlerinin bildirilmesi
  • Süre ve kapsam tahmini

2. Numune Teslimi

  • Numune kabul ve kayıt
  • Fiziksel kontrol ve ön değerlendirme
  • Kodlama ve etiketleme
  • Başlangıç karakterizasyonu

3. Test Uygulaması

  • Biyobozunma testi (90-180 gün)
  • Parçalanma testi (12 hafta)
  • Yapı bütünlüğü periyodik izleme
  • Ekotoksisite ve ağır metal testleri (isteğe bağlı)

4. Analiz ve Raporlama

  • Veri işleme ve istatistiksel analiz
  • Standartlarla karşılaştırma (EN 13432, ASTM D6400)
  • Detaylı test raporu hazırlama
  • Sonuçların yorumlanması ve öneriler

🎯 Kimler İçin?

🏭 Biyoplastik Üreticileri

  • Ürün geliştirme ve formülasyon optimizasyonu
  • EN 13432 / ASTM D6400 uygunluk testleri
  • Sertifikasyon için gerekli analizler
  • Pazar erişimi ve rekabet avantajı

📦 Ambalaj Sektörü

  • Kompostlanabilir ambalaj geliştirme
  • “Kompostlanabilir” etiket doğrulaması
  • Sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma
  • EPR (Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu) uyumu

🌾 Tarım Sektörü

  • Biyobozunur malç film testleri
  • Tarımsal ürünlerin (saksı, fide kabı) kompostlanabilirliği
  • Toprakta bozunma değerlendirmesi
  • Organik tarım uyumluluğu

🔬 AR-GE ve Akademik Araştırmalar

  • Yeni kompostlanabilir malzeme geliştirme
  • Bozunma kinetik çalışmaları
  • Yüksek lisans ve doktora tezleri
  • Bilimsel yayın çalışmaları

🏢 Kurumsal Sürdürülebilirlik

  • Şirket sürdürülebilirlik raporlaması
  • Plastik azaltma stratejileri
  • Yeşil ürün geliştirme
  • Kurumsal sosyal sorumluluk projeleri

🌱 Neden YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı?

✅ Uluslararası Standartlara Uyum

  • EN 13432, EN 14995, EN 17427
  • ASTM D6400, ISO 17088
  • Sertifikasyon için kabul edilen test raporları

✅ Kapsamlı Test Altyapısı

  • MODA (Mikrobiyal Oksidatif Degradasyon Analizörü)
  • 8 paralel reaktör sistemi
  • Kontrollü sıcaklık ve nem koşulları
  • Gerçek zamanlı CO₂ monitörizasyonu

✅ Tam Karakterizasyon

  • Biyobozunma ve parçalanma testleri
  • Yapı bütünlüğü analizi
  • Kimyasal ve fiziksel değişim takibi
  • Ekotoksisite ve ağır metal analizleri

✅ Uzman Kadro

  • Polimer bilimi ve mühendisliği
  • Mikrobiyoloji ve çevre mühendisliği
  • Kompostlama teknolojileri
  • Sertifikasyon danışmanlığı

✅ Sertifikasyon Desteği

  • Test raporu hazırlama (TÜV, DIN CERTCO, BPI formatları)
  • Başvuru süreci rehberliği
  • Ek test ihtiyaçlarının belirlenmesi
  • Sertifika sonrası izleme

📞 Başvuru ve İletişim

Kompostlanabilirlik Testi Başvurusu

📧 E-posta: merklab@yildiz.edu.tr
📞 Tel: 0 (212) 383 8033
🌐 Web: merkezlab.yildiz.edu.tr
📍 Adres: YTÜ Davutpaşa Kampüsü, Merkezi Araştırma Laboratuvarı, 34220 Esenler/İstanbul

Başvuru İçin Gerekli Bilgiler

Lütfen e-posta ile başvuruda aşağıdaki bilgileri belirtin:

  1. Malzeme Bilgisi:
    1. Malzeme türü (PLA, PHA, PBS, kağıt, kompozit vb.)
    1. Fiziksel form (film, folyo, sert plastik, granül)
    1. Kalınlık (film ise)
    1. Bileşim (polimer, katkı maddeleri)
  2. Test İhtiyacı:
    1. Hedef standart (EN 13432, ASTM D6400, EN 17427)
    1. Hangi testler gerekli (biyobozunma, parçalanma, ekotoksisite, ağır metal)
    1. Sertifikasyon hedefi var mı? (TÜV, DIN CERTCO, BPI)
  3. Test Süresi Tercihi:
    1. 90 gün (hızlı bozunan)
    1. 180 gün (standart)
    1. 360 gün (yavaş bozunan)
  4. Numune Miktarı:
    1. Biyobozunma testi için: 100-200 gram
    1. Parçalanma testi için: 20-30 adet numune (25×25 mm veya 50×50 mm)
    1. Yapı bütünlüğü testi için: 50-100 gram ek numune
  5. Proje Amacı:
    1. Sertifikasyon
    1. AR-GE / Akademik çalışma
    1. Ürün geliştirme
    1. Kalite kontrol

2 iş günü içinde size özel test planı ve teklif gönderilecektir.

Numune Gönderimi

Numune Gereksinimleri:

Test TürüMinimum MiktarFormPaketleme
Biyobozunma100-200 gram2×2 mm veya 5×5 mm parçalarKilitli plastik torba
Parçalanma20-30 adet25×25 mm veya 50×50 mmDüz, temiz numuneler
Yapı Bütünlüğü50-100 gramTest çubuğu veya filmKoruyucu ambalaj
EkotoksisiteKompostlanmış malzeme–Test sonrası
Ağır Metal10-20 gramToz veya parçaTemiz kap

Paketleme Kuralları: – Temiz, kuru numuneler – Etiket: Malzeme adı, bileşim, kalınlık, üretim tarihi – Sızdırmaz ambalaj – Kırılabilir numuneler için özel koruma

Gönderim Adresi:

YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı
Kompostlanabilirlik Analiz Birimi
Davutpaşa Kampüsü
34220 Esenler / İstanbul
Tel: 0 (212) 383 8033

♻️ Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik

Kompostlanabilirlik testleri, plastik kirliliğinin azaltılmasında ve organik atık yönetiminde kritik rol oynar. YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı olarak:

  • ♻️ Döngüsel Ekonomi: Organik döngüye geri dönebilen malzemelerin geliştirilmesi
  • 🌍 Çevre Koruma: Plastik kirliliğinin azaltılması
  • 🌱 Kompost Kalitesi: Güvenli kompost üretimi (ağır metal kontrolü)
  • 🔬 İnovasyon: Yeni kompostlanabilir malzeme geliştirme desteği
  • 📊 Şeffaflık: “Kompostlanabilir” iddialarının bilimsel doğrulaması

Malzemelerinizin kompost ortamında bozunma performansını değerlendirin, sürdürülebilir geleceğe katkı sağlayın!

📧 merkezlab@yildiz.edu.tr | 📞 0 (212) 383 8033 | 🌐 merklab.yildiz.edu.tr