Plastik Geri Dönüşüm Süreçlerinizi Bilimsel Olarak Değerlendirin
YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı, laboratuvar ölçeğinde plastik geri dönüşüm ve enjeksiyon sistemi ile ürünlerin geri kazanılabilirlik özelliklerini test eder ve analiz eder.
🔬 Geri Kazanılabilirlik Analizi Nedir?
Laboratuvarımızda yer alan plastik geri dönüşüm ve enjeksiyon sistemi ile ürünler doğrudan geri dönüşüm sürecine sokularak tekrar ürün elde edilebilmektedir. Ürünlerin içerisinde ne kadar geri dönüştürülmüş madde bulunduğunun tespit edilmesine yönelik test ve analizler yapılmaktadır.
Geri Dönüşüm Döngüsü
Plastik Atık/Ürün
↓
Kırma ve Boyutlandırma
↓
Temizleme ve Kurutma
↓
Ekstrüzyon (Eriyik Homojenizasyon)
↓
Granülasyon
↓
Enjeksiyon ile Yeniden Ürün Üretimi
↓
Kalite Analizi ve Karakterizasyon
📋 Sunulan Test ve Analiz Hizmetleri
1. Geri Dönüştürülebilirlik Oranının Belirlenmesi
Amaç:
Plastik ürünlerin geri dönüşüm sürecinden sonra ne oranda yeniden kullanılabilir malzeme elde edilebileceğinin belirlenmesi.
Test Prosedürü:
Adım 1: Başlangıç Karakterizasyonu – Numune ağırlığı ve hacmi ölçülür – Başlangıç mekanik özellikleri test edilir (çekme, darbe dayanımı) – Erime akış indeksi (MFI) ölçülür – Renk ve görsel özellikler kaydedilir
Adım 2: Geri Dönüşüm Simülasyonu – Kırma ve boyutlandırma (2-10 mm granül) – Yıkama ve kurutma (nem giderme) – Ekstrüzyon ile eriyik homojenizasyonu – Granül haline getirme – Enjeksiyon ile test numunesi üretimi
Adım 3: Geri Dönüşüm Sonrası Karakterizasyon – Ağırlık ve hacim kaybı hesaplama – Mekanik özelliklerin tekrar testi – MFI değişimi ölçümü – Renk ve görsel değişikliklerin değerlendirilmesi
Değerlendirme Parametreleri: – Kütle Geri Kazanım Oranı (%) = (Geri kazanılan malzeme / Başlangıç malzemesi) × 100 – Özellik Korunma Oranı (%) = (Geri dönüşüm sonrası özellik / Başlangıç özelliği) × 100 – Kalite Sınıfı: A (>95%), B (85-95%), C (75-85%), D (<75%)
Tekrarlı Geri Dönüşüm Testi: – Aynı malzeme 2-5 döngü geri dönüştürülür – Her döngüde özellik kaybı izlenir – Maksimum geri dönüşüm sayısı belirlenir
Uygulamalar: – Ürün tasarımında geri dönüşüm uygunluğu – Döngüsel ekonomi stratejileri – Atık yönetim planlaması – Sürdürülebilirlik raporlaması
2. Geri Dönüştürülmüş Malzeme İçeriğinin Belirlenmesi
Amaç:
Plastik ürünlerin kompozisyonunda ne oranda geri dönüştürülmüş (recycled) malzeme bulunduğunun tespit edilmesi.
Analiz Yöntemleri:
A) Spektroskopik Analiz
FT-IR (Fourier Transform Infrared Spektroskopisi): – Polimer türlerinin tanımlanması – Katkı maddelerinin tespiti – Yüzey kontaminasyonlarının belirlenmesi – Virgin vs. geri dönüşüm plastik ayırt edilmesi
Raman Spektroskopisi: – Moleküler yapı analizi – Kristallik derecesi tayini – Karışım oranlarının belirlenmesi
B) Termal Analiz
DSC (Diferansiyel Taramalı Kalorimetre): – Erime sıcaklığı (Tm) – Kristalizasyon sıcaklığı (Tc) – Cam geçiş sıcaklığı (Tg) – Kristallik oranı hesaplama
TGA (Termogravimetrik Analiz): – Termal bozunma sıcaklığı – Dolgu/katkı maddesi oranı (%) – Polimer saflığı tayini – Nem ve uçucu madde içeriği
C) Kromatografik Analiz
GC-MS (Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi): – Uçucu organik bileşik (VOC) profili – Katkı maddeleri (plastikleştiriciler, stabilizatörler) tayini – Geri dönüşüm geçmişinin belirlenmesi (degradasyon ürünleri)
Pyrolysis-GC-MS (Piroliz GC-MS): – Polimer parmak izi (fingerprinting) – Karışık plastiklerde bileşen analizi – Virgin vs. geri dönüşüm ayırt edilmesi
D) Mekanik ve Fiziksel Testler
Karşılaştırmalı Analiz: – Virgin plastik referans alınır – Geri dönüşüm içerikli numune test edilir – Özellik farkından içerik tahmini yapılır
Parametreler: – Çekme dayanımı azalması – Kopma uzaması değişimi – Darbe dayanımı kaybı – MFI artışı – Renk değişimi (ΔE)
Geri Dönüşüm İçeriği Tahmini:
% Geri Dönüşüm = [(Referans Özellik – Numune Özellik) /
(Referans – %100 Geri Dönüşüm)] × 100
E) İzotop Analizi (İleri Seviye)
Radyokarbon (C-14) Analizi: – Bio-bazlı vs. petrol-bazlı ayırımı – Kesin bio-içerik yüzdesi – Geri dönüşüm kaynağının doğrulanması
Değerlendirme: – %0-10: Düşük geri dönüşüm içeriği – %10-30: Orta seviye – %30-50: Yüksek geri dönüşüm – %50-100: Çok yüksek / tam geri dönüşüm
Uygulamalar: – Ürün etiket doğrulaması (“% geri dönüşüm içerir” iddiası) – Tedarikçi kalite kontrolü – Yeşil satın alma kriterleri – Sürdürülebilirlik raporlaması doğrulaması
3. Polimer/Plastik/Kompozit Malzemelerin Yapı Tayini
Amaç:
Plastik ve kompozit malzemelerin kimyasal yapısının, bileşiminin ve fiziksel özelliklerinin detaylı karakterizasyonu.
A) Kimyasal Yapı Analizi
FT-IR Spektroskopisi: – Fonksiyonel grupların tanımlanması – Polimer türünün belirlenmesi (PE, PP, PET, PVC, PS, PA vb.) – Oksidasyon ve yaşlanma derecesi – Kaplama ve laminasyon tabakalarının analizi
NMR (Nükleer Manyetik Rezonans): – Molekül yapısının detaylı analizi – Kopolimer dizilimi – Zincir dallanması – Taktisite (izotaktik, sindiyotaktik, ataktik)
XRD (X-Işını Kırınımı): – Kristal yapı analizi – Amorf/kristal oranı – Kristalit boyutu – Mineral dolgu tanımlaması
B) Morfolojik Analiz
SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu): – Yüzey morfolojisi (pürüzlülük, gözeneklilik) – Kırık yüzey analizi (kırılganlık modu) – Fiber/dolgu dağılımı – Katman yapıları
EDS (Enerji Dağılımlı X-Işını Spektroskopisi): – Elementel kompozisyon – Dolgu maddelerinin kimyasal analizi – Kontaminasyon tespiti – Elementel haritalama
AFM (Atomik Kuvvet Mikroskobu): – Nano ölçekte yüzey pürüzlülüğü – Mekanik özellik haritalama – Faz ayrımı (blend/kompozit)
C) Termal Özellikler
DSC (Diferansiyel Taramalı Kalorimetre): – Erime noktası (Tm) – Cam geçiş sıcaklığı (Tg) – Kristalizasyon davranışı – Erime entalpisi (ΔHm) – Kristallik oranı (%)
TGA (Termogravimetrik Analiz): – Termal stabilite – Bozunma sıcaklığı – Katkı/dolgu oranı (%) – Çok bileşenli malzemelerde faz analizi
DMA (Dinamik Mekanik Analiz): – Viskoelastik özellikler – Storage modulus (E’) – Loss modulus (E”) – Tan δ (sönümleme faktörü) – Cam geçiş sıcaklığı (Tg)
D) Mekanik Özellikler
Çekme Testi (Tensile Test): – Çekme dayanımı (MPa) – Kopma uzaması (%) – Elastisite modülü (GPa) – Akma dayanımı
Darbe Testi: – Charpy darbe dayanımı (kJ/m²) – Izod darbe dayanımı – Kırılma enerjisi
Sertlik Testi: – Shore A/D sertliği – Rockwell sertliği – Brinell sertliği
Eğilme Testi: – Eğilme dayanımı – Eğilme modülü – Eğilmede akma
E) Reolojik Özellikler
Erime Akış İndeksi (MFI): – Akışkanlık değeri (g/10 dk) – İşlenebilirlik göstergesi – Molekül ağırlığı tahmini
Kapiller Reometre: – Viskozite-kesme hızı ilişkisi – Non-Newtonian davranış – Ekstrüzyon simülasyonu
F) Kompozit Özellikleri
Dolgu/Fiber İçeriği: – Tartım yöntemi (TGA ile) – Mikroskobik sayım – Yoğunluk ölçümü
Arayüzey Analizi: – Fiber-matris bağlanması – Pull-out testi – SEM ile arayüzey morfolojisi
Sonuç Raporu İçeriği: – Polimer türü ve sınıfı – Kimyasal bileşim – Dolgu/katkı maddeleri ve oranları – Termal özellikler profili – Mekanik özellikler tablosu – Morfolojik görüntüler – Kalite değerlendirmesi
Uygulamalar: – Bilinmeyen plastik tanımlama – Ürün geliştirme ve optimizasyon – Kalite kontrol ve spesifikasyon kontrolü – Hata analizi (failure analysis) – Rakip ürün analizi (reverse engineering) – Patent ve fikri mülkiyet çalışmaları
4. Mikroplastik Analizlerinin Yapılması
Amaç:
Su, toprak, hava ve biyolojik örneklerde bulunan mikroplastik partiküllerin (< 5 mm) tespit edilmesi, sayılması, karakterize edilmesi ve kaynağının belirlenmesi.
A) Numune Hazırlama ve Ekstraksiyon
Su Numuneleri: – Filtrasyon (0.45 µm – 5 mm elek) – Yoğunluk separasyonu (tuzlu su flotasyonu) – Organik madde giderme (H₂O₂, enzimatik sindirme)
Toprak/Sediment Numuneleri: – Eleme (2 mm elek) – Yoğunluk ayırımı (ZnCl₂, NaI çözeltileri) – Organik madde giderme (Fenton reaksiyonu)
Biyolojik Numuneler (Balık, İstiridye vb.): – Doku sindirimi (KOH, enzimler) – Filtrasyon ve temizleme – Mikroplastik izolasyonu
Hava Numuneleri: – Pasif toplayıcılar – Aktif hava örnekleme pompası – Filtrasyon ve ekstraksiyon
B) Mikroplastik Tespiti ve Sayımı
Görsel İnceleme: – Stereo mikroskop (10-50x büyütme) – Partikül morfolojisi değerlendirmesi – Renk, şekil, boyut sınıflandırması
Boyut Kategorileri: – Büyük Mikroplastik: 1-5 mm – Küçük Mikroplastik: 0.1-1 mm – Nano Plastik: < 0.1 mm (< 100 µm)
Şekil Kategorileri: – Fiber (lif) – Fragment (parça) – Film (ince tabaka) – Boncuk (küresel) – Köpük
Manuel Sayım: – Her kategori için partikül sayısı – Boyut dağılımı histogramı – Renk dağılımı
Otomatik Görüntü Analizi: – Yazılım destekli partikül tanıma – Yüksek throughput analiz – İstatistiksel değerlendirme
C) Polimer Tanımlama
FT-IR Mikroskopisi (µ-FTIR): – Her partikülün polimer türünün belirlenmesi – PE, PP, PET, PS, PVC, PA, PMMA ayırt edilmesi – Küçük partiküller için (>20 µm) – Spektral kütüphane ile eşleştirme
Raman Mikroskopisi: – Yüksek hassasiyetli polimer tanımlama – Renklendirici ve katkı tespiti – <10 µm partiküller için uygun – Su içinde doğrudan analiz
Pyrolysis-GC-MS (Piroliz GC-MS): – Çok küçük partiküller (<100 µm) – Karmaşık karışımlar – Polimer parmak izi – Katkı maddeleri analizi
D) Katkı Maddeleri ve Kirleticiler
Ağır Metal Analizi (ICP-MS): – Pb, Cd, Cr, Hg içeriği – Plastikleştirici kalıntıları – Pigment ve renklendirici elementler
Organik Kirleticiler (GC-MS): – Ftalatlar (plastikleştiriciler) – Bromlu alev geciktiriciler (BFRs) – Bisfenol A (BPA) – PAHs (Poliaromatik hidrokarbonlar)
E) Kantitatif Analiz
Konsantrasyon Hesaplama:
Mikroplastik (partikül/L) = Toplam Partikül Sayısı / Numune Hacmi
Mikroplastik (mg/kg) = (Toplam Mikroplastik Ağırlığı / Toplam Numune Ağırlığı) × 1000
Rapor Formatı: – Partikül Sayısı: partikül/L (su), partikül/kg (toprak), partikül/birey (balık) – Kütle: mg/L veya mg/kg – Polimer Dağılımı: % PE, % PP, % PET, % PS, diğer – Şekil Dağılımı: % fiber, % fragment, % film, % boncuk – Boyut Dağılımı: Histogram (0-5 mm aralığı)
F) Kaynak Tespiti
Polimer Profili: – Baskın polimer türü (PE → ambalaj atığı, PP → tek kullanımlık ürünler) – Fiber yoğunluğu (tekstil kaynağı) – PET oranı (şişe atığı)
Morfolojik İpuçları: – Aşınmış yüzeyler → uzun süre çevrede kalmış – Keskin kenarlar → yeni kırılma – Renk → kaynak türü (mavi fiber → balıkçılık ağı)
Katkı Profili: – UV stabilizatörler → dış ortam ürünü – Ftalatlar → PVC borular, kablolar – BFRs → elektronik atık
İstatistiksel Analiz: – Polimer dağılım grafikleri – Boyut-frekans histogramları – Kaynak katkı analizi (PCA, cluster analysis)
Uygulamalar: – Deniz ve tatlı su kirliliği izleme – Atıksu arıtma tesisi performansı – Gıda güvenliği (deniz ürünleri, tuz) – Toprak kirliliği değerlendirmesi – Hava kalitesi araştırmaları – Akademik araştırma projeleri – Çevre etki değerlendirmesi (ÇED)
🎯 Kimler İçin?
♻️ Plastik Geri Dönüşüm Tesisleri
- Geri dönüşüm verimliliği optimizasyonu
- Kalite kontrol ve standardizasyon
- Çıktı ürün karakterizasyonu
- Proses iyileştirme
🏭 Plastik Üreticileri
- Geri dönüştürülmüş hammadde kalite kontrolü
- Virgin + geri dönüşüm karışım optimizasyonu
- Ürün tasarımında geri dönüşüm uygunluğu
- Döngüsel ekonomi stratejileri
📦 Ambalaj Sektörü
- Geri dönüşüm içerikli ambalaj geliştirme
- Etiket doğrulama (“% geri dönüşüm içerir”)
- Sürdürülebilirlik raporlaması
- EPR (Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu) uyumu
🔬 AR-GE ve Akademik Araştırmalar
- Yeni geri dönüşüm teknolojileri geliştirme
- Mikroplastik kirliliği araştırmaları
- Polimer karakterizasyon çalışmaları
- Çevre bilimleri tez projeleri
🌊 Çevre ve Belediyeler
- Su kaynaklarında mikroplastik izleme
- Atıksu arıtma performans değerlendirmesi
- Çevre etki değerlendirmesi (ÇED)
- Kirlilik kaynak tespiti
🏥 Gıda ve Sağlık Sektörü
- Deniz ürünlerinde mikroplastik analizi
- İçme suyu kalite kontrolü
- Tuz ve gıda güvenliği
- Sağlık risk değerlendirmesi
🔧 Laboratuvar Ekipmanları
Plastik Geri Dönüşüm Hattı
Kırıcı ve Elek Sistemi (RTX-10 + RTX-E3): – Plastik atıkların 2-10 mm boyutuna kırılması – Boyut standardizasyonu – Heterojen malzemelerin ayrılması
Kurutucu Ünitesi (RTX-D60): – 60 litre kapasite – 80-150°C kontrollü kurutma – Nem içeriği <0.02% seviyesine düşürme
Ekstrüder (RTX-S30): – 30 mm vida çapı – 6 bağımsız ısıtma zonu – 5-15 kg/saat kapasite – Homojen eriyik üretimi
Granulatör (RTX-G): – Su banyosu soğutma – 2-4 mm üniform granül üretimi – Yüksek kalite standart granül
Enjeksiyon Kalıplama (RTX-E18): – 18 ton kilitleme kuvveti – Standart test numunesi üretimi – ISO/ASTM test çubuğu kalıplama
Karakterizasyon Ekipmanları
Mekanik Testler: – Charpy Darbe Test Cihazı (RTX-IC25) – Çekme Test Cihazı – Erime Akış İndeks Ölçer (RTX-1K)
Termal Analiz: – DSC (Diferansiyel Taramalı Kalorimetre) – TGA (Termogravimetrik Analiz)
Spektroskopik Analiz: – FT-IR Spektrometresi – Raman Spektrometresi
Mikroskopi: – SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) – Stereo Mikroskop (mikroplastik analizi) – Optik Mikroskop
Kimyasal Analiz: – GC-MS (Gaz Kromatografi-Kütle Spektrometrisi) – ICP-MS/ICP-OES (Element Analizi)
📊 Test Süreci
1. Başvuru ve Danışmanlık
- İhtiyaç analizi ve test planlaması
- Numune gereksinimlerinin belirlenmesi
- Uygun analiz yönteminin seçimi
- Süre ve maliyet tahmini
2. Numune Teslimi
- Numune kabul ve kayıt
- Fiziksel ön kontrol
- Kodlama ve etiketleme
3. Analiz Uygulaması
- Numune hazırlama
- Geri dönüşüm simülasyonu (gerekiyorsa)
- Test ve karakterizasyon
- Veri toplama
4. Raporlama
- Veri analizi ve değerlendirme
- Standartlarla karşılaştırma
- Detaylı test raporu
- Sonuçların sunumu ve yorumlanması
🌍 Neden YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı?
✅ Tam Donanımlı Geri Dönüşüm Hattı
- Laboratuvar ölçeğinde tam entegre sistem
- Kırma → Ekstrüzyon → Granülasyon → Enjeksiyon
- Gerçek geri dönüşüm koşullarının simülasyonu
- Tekrarlı döngü testleri
✅ Kapsamlı Karakterizasyon Altyapısı
- Kimyasal yapı analizi (FT-IR, Raman, GC-MS)
- Termal analiz (DSC, TGA)
- Mekanik testler (Charpy, Tensile, MFI)
- Morfolojik analiz (SEM, mikroskopi)
✅ Mikroplastik Analiz Uzmanlığı
- Numune hazırlama ve ekstraksiyon protokolleri
- Polimer tanımlama (µ-FTIR, Raman)
- Kantitatif ve kalitatif analiz
- Kaynak tespiti
✅ Uzman Kadro
- Polimer mühendisliği ve malzeme bilimi
- Çevre mühendisliği
- Analitik kimya
- Akademik danışmanlık
✅ Araştırma ve Sanayi İşbirliği
- Akademik proje desteği
- Endüstriyel AR-GE çalışmaları
- Yayın ve patent danışmanlığı
- Sertifikasyon rehberliği
📞 Başvuru ve İletişim
Test ve Analiz Başvurusu
📧 E-posta: merkezlab@yildiz.edu.tr
📞 Tel: 0 (212) 383 8033
🌐 Web: merklab.yildiz.edu.tr
📍 Adres: YTÜ Davutpaşa Kampüsü, Merkezi Araştırma Laboratuvarı, 34220 Esenler/İstanbul
Başvuru İçin Gerekli Bilgiler
Lütfen e-posta ile başvuruda aşağıdaki bilgileri belirtin:
Geri Dönüştürülebilirlik Testi İçin: 1. Plastik türü (PE, PP, PET, PS vb.) 2. Ürün formu (şişe, film, sert plastik vb.) 3. Başlangıç özellikleri (biliniyorsa) 4. Test döngü sayısı 5. Numune miktarı
Geri Dönüşüm İçeriği Analizi İçin: 1. Ürün tanımı 2. İddia edilen geri dönüşüm oranı (%) 3. Hangi analiz yöntemi tercih ediliyor (FT-IR, DSC, TGA vb.) 4. Numune miktarı
Polimer Yapı Tayini İçin: 1. Malzeme türü (plastik, kompozit vb.) 2. Analiz amacı (bilinmeyen tanımlama, kalite kontrol vb.) 3. Hangi özellikler test edilecek 4. Numune miktarı
Mikroplastik Analizi İçin: 1. Numune türü (su, toprak, hava, biyolojik) 2. Numune hacmi/miktarı 3. Analiz kapsamı (sadece sayım, polimer tanımlama, katkı analizi) 4. Örnekleme bilgileri (tarih, konum)
2 iş günü içinde size özel analiz planı ve teklif gönderilecektir.
Numune Gönderimi
| Analiz Türü | Minimum Miktar | Paketleme |
| Geri Dönüştürülebilirlik | 500 gram | Temiz, kuru, kapalı torba |
| Geri Dönüşüm İçeriği | 100 gram | Parça veya granül |
| Polimer Yapı Tayini | 50 gram | Temiz numune |
| Mikroplastik (Su) | 1-5 litre | Cam şişe, karanlık |
| Mikroplastik (Toprak) | 500 gram | Kilitli plastik torba |
| Mikroplastik (Biyolojik) | 10 birey veya 100 gram | Dondurulmuş veya %70 etanol |
Gönderim Adresi:
YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı
Geri Kazanılabilirlik Analiz Birimi
Davutpaşa Kampüsü
34220 Esenler / İstanbul
Tel: 0 (212) 383 8033
♻️ Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik
Geri kazanılabilirlik analizleri, döngüsel ekonomiye geçişte ve plastik kirliliğinin azaltılmasında kritik rol oynar. YTÜ Merkezi Araştırma Laboratuvarı olarak:
- ♻️ Döngüsel Ekonomi: Plastik atıkların yeniden değerlendirilmesine bilimsel destek
- 🌍 Çevre Koruma: Mikroplastik kirliliğinin izlenmesi ve kaynak tespiti
- 🔬 İnovasyon: Geri dönüşüm teknolojilerinin geliştirilmesi
- 📊 Şeffaflık: Geri dönüşüm içeriği iddialarının doğrulanması
- 🌱 Sürdürülebilirlik: Ürün tasarımında geri dönüşüm uygunluğunun artırılması
Plastik geri dönüşüm süreçlerinizi bilimsel olarak değerlendirin, döngüsel ekonomiye katkı sağlayın!
📧 merkezlab@yildiz.edu.tr | 📞 0 (212) 383 8033 | 🌐 merklab.yildiz.edu.tr